|
Usul esasa mukaddemdir. Mecelle’de ve modern hukuk doktrinlerinde yer alan bu eski hukuk kaidesine göre, esas itibarý ile haklý olduðunuz bir konuda eðer metodunuz, yönteminiz doðru deðilse yani usul kurallarýna uymamýþsanýz iddialarýnýz dinlenmez. Kýsaca usul esastan önce gelir.
Belli bir amaca ulaþmak kurallarý bilmeyi gerektir. Kurallar ise yöntemi yani usulü meydana getirir. Cemil Meriç’in “vusulsüzlüðümüz usulsüzlüðümüzdendir” sözü bu anlamda çok manidar. Yani bir þeylere vasýl olamýyorsak, ulaþamýyorsak bu esasýnda usulsüzlüðümüzden kaynaklanmakta…
Amaca ulaþmak için kurallarý bilmek gerekir dedik. Kurallar, kaideler ise ister fen ister sosyal bilimlerde olsun zamanla oluþur. Fen bilimlerinde kurallarý öðrenerek usule uymak kolay peki ya sosyal alanda ve yaþantýda?
Hemen hemen bütün toplumlarýn kendilerine ait gelenek, görenek, örf ve adetlerinin olduðu kabul edilir. Kurallarýn zamanla oluþmasý gibi sosyal hayatýn usul kaideleri olan gelenek, görenek, örf ve adetler de toplumlarýn çok uzun zamanlýk tecrübeleri neticesinde ortaya çýkýyor, tabiri yerinde ise oturuyor. Fakat küreselleþen dünya ile birlikte dayatýlan popüler kültür, yerel kültürleri yok ediyor ve dünya insanlarýný tek tipleþtiriyor. Ýþin kötü tarafý da popüler kültürün anlam ve deðer temelleri oldukça zayýf.
Örneðin yüzyýl önce Beypazarý’nda yaþayan, günümüze göre moderniteden daha az etkilenmiþ ortalama bir Beypazarýlýnýn anlam dünyasý, muhtemelen bizlere göre çok daha geniþti. Uyulmasý gerektiðine inandýðý toplumsal kurallarýnýn sayýsý çok daha fazla idi. Günümüz insanýnýn ise sosyal yaþantýda(örneðin ahlak alanýnda) uyulmasý gerektiðine inandýðý kurallarýnýn sayýsý çok daha az ve belki de en kötüsü kurallarý, kaideleri yok. Hâsýlý usulü yok!
Geleneði kutsal kabul ederek çaðýn gereklerini göz ardý edip modern kültüre meydan okumak elbette makul ve mümkün deðil. Fakat gelenek sahibi olmak hayata karþý bir duruþ sahibi olmak, ayný zamanda da usul sahibi olmaktýr. Ýþte tüm bu sebeplerle esas önemli olan da geleneðin özünü oluþturan deðerler sistemini koruyarak onu yeni þekillerde gelecek nesillere aktarabilmek.
|