Çok deðil 20-25 yýl öncesinde bir üniversite mezunu, biraz gayretle birkaç alternatif içerisinden tercih ettiði kurumun sýnavýný geçerek iþe baþlýyordu. 

Daha 10 yýl önce ziraat, tarým, iktisat mezunlarýnýn öðretmen olarak atandýðýný hatýrlýyoruz. Eðitim seviyesinin yükselmesi ve herkesin çocuðunu okutma iradesini göstermesiyle üniversitelere talep arttý. ÖSS-ÖYS sýnavlarý þekil deðiþtirse de daha acýmasýz bir yarýþ haline döndü. Artýk sýnav maratonlarý ilköðretim sýralarýnda baþlýyor. Bütün bu talepler her 'il'e bir üniversite kurulmasý, özel üniversitelerin çoðalmasý, hatta yabancý üniversitelerin þube açmasýyla üniversite sayýsýný kat kat artýrdý. 

Üniversitelerdeki bu yükseliþ, üniversite mezunu sayýsýný artýrdý. Kurslar ve fire verilen yýllar dikkate alýnýrsa ortalama 24-25 yaþýnda üniversite mezunu fakat herhangi bir alanda çalýþýp tecrübe edinme imkâný bulamamýþ bir iþsiz kitle ortaya çýktý. Bu kitle genel olarak herhangi bir sanat veya zanaat edinmediði, ticarete de giremediði için mecburen ücretli olarak çalýþmayý tercih ediyor. Ücretli olarak çalýþýlacak en saðlam yer olarak 'kamu' görüldüðü için herkes devlete bir þekilde girmenin peþine düþtü. Bu süreç devam ettikçe personel alýmýnda saydamlýk ve objektifliðin saðlanmasý için tek elden sýnav yapýlmaya baþlandý. Önceleri DMS (Devlet Memurlarý Sýnavý), KMS (Kurumlar Ýçin Merkezî Eleme Sýnavý) ile baþlayan bu sýnav süreci þimdilerde KPSS (Kamu Personeli Seçme Sýnavý) adý altýnda yapýlmaya baþlandý. 

KPSS lisans sýnavý A ve B grubu olarak yapýlýyor. KPSS-A kadrolarý genel olarak müfettiþ, uzman, denetmen ve kontrolör yardýmcýlýðý ile kaymakam adaylýðý kadrolarýnda çalýþmak isteyenler tarafýndan tercih ediliyor. Bu kadroyu tercih edenler ayrýca gireceði kurumun sýnavýný ve mülakatýný da geçmek zorunda. B grubu ile üniversite mezunu memurlar alýnýyor. Ortaöðretim ve önlisans mezunlarý için ise ayrý bir sýnav açýlýyor. Lisans düzeyinde üniversiteyi bitirenler KPSS ortaöðretim/önlisans sýnavýna giremez. Ayrýca hem KPSS Lisans'a hem de KPSS Ortaöðretim/Önlisans'a katýlmak da mümkün deðil. Bu yüzden baþvuru tarihinde lisans mezunu olacaklarýn KPSS ortaöðretim/önlisans sýnavýna baþvurmamalarý gerekiyor. KPSS sýnavý lisans mezunlarý için yýlda bir kere gerçekleþtiriliyor. Sonuçlar sýnav tarihinden itibaren iki yýl geçerli. Bu sýnava lisans mezunu olanlarla, sýnava baþvuru sýrasýnda mezun durumda olmayan ancak sýnavýn geçerlilik süresi (iki yýl) içinde lisans düzeyinde mezun olabilecek durumda olan adaylar baþvurabiliyor. Sýnav dört oturum þeklinde yapýlýyor. Ýlk gün öðleden önce yapýlan genel kültür ve genel yetenek sýnavýna tüm adaylarýn girmesi mecburi. Öðretmen adaylarý ilk gün öðleden sonraki sýnava giriyor. Ertesi günkü sýnav, alan bilgisine ait imtihandýr. Buna da uzman, denetmen, müfettiþ, kaymakam vs. kariyer mesleklere girecek adaylar iþtirak ediyor. 

BÜYÜK YARIÞ TEMMUZ AYINDA 

Bu yýl 10-11 Temmuz'da yapýlacak sýnavlar için baþvurular bitmek üzere. 2010 Lisans Yerleþtirme Sýnavlarý (LYS), 2010 Kamu Personel Seçme Sýnavý (KPSS-Lisans) ve 2010 Dikey Geçiþ Sýnavý'na (DGS) girecek olan adaylar bilgisayar sistemlerindeki týkanýklýk sebebiyle ücreti yatýrma ve baþvuru iþlemlerinde problemler yaþadý. Bu sebeple 2010 KPSS-Lisans ve 2010 DGS sýnavlarý müracaatlarý ve banka iþlemleri 20 Mayýs Perþembe gününden itibaren durduruldu. KPSS-Lisans ve DGS baþvuru ve banka iþlemleri için süre yarýn saat 17.00'ye kadar uzatýldý. Bu imtihanlara girmek isteyenlerin süreyi geçirmemeleri gerekiyor. 

Memur olmak için kimlere yaþ sýnýrý var? 

KPSS-B grubuna dahil olan önlisans, ortaöðretim ve lisans mezunlarý için genel olarak yaþ sýnýrlamasý yok. KPSS-A grubuna dahil olan lisans mezunu adaylar için bu kurumlarýn tercihlerine göre 30-35 yaþ arasýnda yaþ sýnýrlamasý var. 

Ayrýca öðretmenliðe ilk defa atanacaklar bakýmýndan baþvurularýn ilk günü itibarýyla 40 yaþýndan gün almamýþ olmak þartý aranýyor. Bu durumda kariyer bir meslekte çalýþmak üzere KPSS sýnavýna baþvuranlarýn 25 yaþýnda üniversiteyi bitirdiði ve 30 yaþýna kadar bu mesleklerden birine girmek zorunda olduðu düþünülecek olursa, bu kesimin ne kadar sýkýntýlý bir süreç yaþadýðý daha iyi anlaþýlacaktýr. Artýk üniversiteye hazýrlýk kurslarý gibi, meslek sýnavlarýna hazýrlýk kurslarý büyük raðbet görüyor. 

Üniversiteyi bitirdikten sonra adaylar günde ortalama 5-6 saat çalýþarak ve bu tempoyu yaklaþýk 1 yýl devam ettirerek ancak güzel bir yere girecek seviyeye ulaþabiliyor. Üniversiteyi bitirdikten sonra bir süre hazýrlanýp KPSS'ye giren bir aday bu arada askerliðe gitmek zorunda kalýrsa girdiði sýnavýn geçerliliði sona eriyor. 

Askerlik dönüþü yine hazýrlanýp KPSS'ye girmek ve ikincil, üçüncül sýnavlarý takip etmek mecburiyetinde kalan adaylar hem kendileri hem de aileleri açýsýndan zorlu bir süreç yaþýyor. ALES (Akademik Personel ve Lisans Üstü Eðitimi Giriþ Sýnavý) ve KPDS (Kamu Personeli Dil Sýnavý) gibi imtihanlar yýlda iki kez açýlýr ve adaylarýn bekleme süreçleri kýsaltýlýrken daha hayati bir önem ihtiva eden KPSS sýnavýnýn yýlda bir kez yapýlmasý makul görünmüyor. 

KPSS sýnavýnýn daha karmaþýk bir sýnav olduðu ve organizasyonunun daha zor olduðu iddia edilebilir. Ancak imtihan þekli biraz daha basitleþtirilip, alan bilgisine ait sýnavýn kurumlar tarafýndan yapýlmasýnýn yolu açýlabilir. Bu durumda yýlda iki kez yapýlacak bir sýnav hem adaylarýn bekleme sürecini kýsaltýr, hem de her imtihanda yaþanan yýðýlmanýn önüne geçilmiþ olur.