STRESÝ YENEN SINAVI KAZANIR

         Ýlköðretim ve Lise son sýnýf öðrencileri merakla bekledikleri sýnavlarýna yaklaþtýðýmýz günlerde öðrenciler geleceklerine yön vereceklerdir.

Çocuðun sýnav sonucunun nasýl olacaðý, dolayýsýyla geleceðin bu durumdan nasýl etkileneceði, yaþanacaklarýn net olmayýþý kaygý yaþanmasýna neden olmaktadýr. Dolayýsýyla anne babalar çocuklarýnýn okul yaþamlarýyla daha ilgili olmak, onu devamlý denetim altýnda tutmak, sýnavlarýnýn sonuçlarý hakkýnda bilgi sahibi olmak isterler.

Anne babalar bu zor sýnav döneminde çocuklarýný her zaman desteklemeli, ilgi göstermelidir. Çocuðunuzdan beklentiniz gerçekçi olmalýdýr. Bunun için önce çocuðunuzu iyi tanýmalý, neyi baþarýp neyi baþaramayacaðýný bilmeli, onu özgün kiþiliði içinde deðerlendirmelisiniz.

Ailenin çocuða ve sýnava iliþkin olumsuz düþünceleri de gencin kaygý düzeyinde etkili olacaktýr. Ailenin çocuðuna güvenmemesi, sýnavýn çok zor olduðu ve çocuðun bu sýnavý kazanamayacaðý gibi olumsuz düþünceleri kaygýyý arttýracaktýr. Anne baba olarak olumsuz düþüncelerinizi olumluya çevirmelisiniz.

Çocuklarýnýzý hiçbir zaman baþkalarýyla kýyaslamayýnýz. Çocuðunuzun tek, diðerlerinden farklý bir kiþiliðe ve kapasiteye sahip olduðunu unutmayýnýz.

Aile olarak çocuðunuzun basarisini arttýrmak yolunda yaptýðýnýz davranýþlar ve gösterdiðiniz tutumlar amacýnýz dýþýnda geliþebilir, yani basarisini arttýrmak yerine motivasyonunu kýrýcý bir rol oynayabilir. Çocuðun iyiliði adýna yapýlan bu davranýþlar onu olumsuz yönde etkileyebilir. Oysa ki, çocuðunun kaygýlý, verimsiz, huzursuz, mutsuz bir hazýrlýk dönemi geçirmesini hiçbir anne baba istemez.

Ona olan sevginizin belli koþullara baðlý olmadýðýný, her durum ve koþulda sevip destekleyeceðinizi davranýþlarýnýzla ve sözlerinizle belli etmelisiniz.

Sýnavýn sorumluluðunu çocuðunuza býrakmalýsýnýz. Çocuðunuzun yerine getirmesi gereken sorumluluklarýný üstlenmemeli, onu destekleyerek yardýmcý olmalýsýnýz

Çocuðunuzun olumlu davranýþlarýný takdir etmeli, uygun olan her ortamda baþarýlarýný övmelisiniz. Olumsuz davranýþlarýný ise yapýcý olarak eleþtirdiðinizde çocuðunuzun davranýþlarý olumlu etkilenecektir. Anne babasýnýn kendisine güvendiðini ve onu takdir ettiðini gören çocuðun kendine olan saygýsý ve güveni de artacaktýr.

Kaygý bulaþýcý bir duygudur. Anne babalar çocuklarýnýn en yakýnýnda olan temel modelleridir. Çocuk duyduðunu deðil, gördüðünü öðrenir ve uygular.

Sýnav döneminde sakin ve huzurlu bir aile ortamýna sahip çocuklar; verimli, sakin ve basarýyla sonuçlanan bir sýnav dönemi geçireceklerdir. Çocuðunuzun basarisini deðerlendirirken 50 oranýnda payýnýz olduðunu unutmamalýsýnýz

         Öðrenciler stres, endiþe ve kaygý duygularý içersindeyse sýnavla ilgili olumsuz düþünceler, rutin hayat dengesini olumsuz etkiliyorsa O öðrenciler sýnav stresine baðlý sorunlar yaþanmaktadýr.

Bu sorunlar beslenme, uyku alýþkanlýklarý, aile ve çevreyle iletiþim biçimleri aksamaya neden oluyor, öðrencide içe kapanma ya da aþýrý hareketlilik gösteriyorsa sýnav adayý öðrenci stres, baský altýnda sýnav kaygýsý yaþamaktadýr diyebiliriz.

 DUYGUSAL BELÝRTÝLER;

 Güvensizlik, yetersizlik, endiþe, korku, öfke, kýzgýnlýk, gerginlik, sürekli heyecanlý olmak,  hata yapmaktan korkmak, unutkanlýk duygulardýr.

 DÜÞÜNCELER;

Baþarýsýz olacaðýna, aile ve çevresini mahcup edeceðine, anlamada, algýlamada ve dikkatini toplamada güçlük çekeceðine, sorularý zamanýnda çözemeyeceðine iliþkin düþüncelerdir.

 BEDENSEL BELÝRTÝLER

 Titreme, baþ aðrýsý, baþ dönmesi, göz kararmasý, ateþi çýkma, bulantý, kusma, ishal, kalp atýþlarýnda hýzlanma, aðýz kuruluðu, ellerde terleme, nefes alýþ veriþinde düzensizlik görülür.

TUTUMLAR

 Hazýrlýklardan, ders çalýþmaktan kaçýnma, vazgeçme ya da erteleme, aile ve çevresiyle iliþkilerde belirgin deðiþiklikler görülür.

   SINAV KAYGISININ NEDENLERÝ

1. Bedensel ihtiyaçlarý arasýnda uyku, beslenme yeterli düzeyde karþýlayamama ve aþýrý çalýþma, dinlenememe
2. Baþarýsýzlýðý ile ilgili düþünceleri takýntýlý hale getirerek zorlayýcý ve sýnýrlayýcý yaklaþýmlar
3. Bir baþka öðrenciyle karþýlaþtýrmalý ebeveyn tutumlarý
4. Aile ve çevrenin yüksek beklentileri
5. Ezberci, yetenekleri dikkate almayan eðitim sistemi
6. Yeterli düzeyde çalýþmama ve hazýrlýk yapamama

  SINAV KAYGISIYLA BAÞETME YOLLARI

1. Saðlýklý beslenme; Alkol ve zararlý maddelerden uzak durmak, sebze ve meyve, protein ve vitamini yükse yiyecekleri düzenli bir þekilde tüketmek
2. Düzenli uyku uyumak ve iyice dinlenmek
3. Baþarýlý olacaðýna inanacak olumlu pozitif duygular hissetmek, her türlü sýnýrlayýcý duygu ve düþüncelerden uzaklaþmak
4. Gevþeme egzersizleri, doðru nefes alýþ veriþ teknikleri geliþtirmek
5. Stres ve kaygýyý motivasyonu arttýrýcý yönde kullanmak
6. Ebeveynler yeterli düzeyde onay ve takdir ederek öðrencinin güven duygusunu artýrmalýdýr
7. Sýnavla ilgili hazýrlýklarý tamamlamýþ olmak
8. Sýnavýn bir son olmadýðýný baþarý þansýnýn her zaman var olabileceðini düþünmek
9. Eðer kaygý duygusu var ise kabul edip profesyonel yardým almak

Fatih Kýlýçarslan

Bakýrköy Ruh ve Sinir Hastalýklarý Hastanesi

Baþhekim Yardýmcýsý