Sosyal Hizmet mesleði; insanlarýn problem çözme kapasitelerini arttýrmayý kaynak, hizmet ve olanak saðlayacak sistemlere müracaatçýlarý sevk etmeyi, bu sistemlerin etkili ve insancýl olarak iþlev görmesi saðlamayý, sosyal politikalarýn geliþimi ve ilerlemesi için katýlýmda bulunmayý amaçlayan meslektir.(1) Ülkemizde sosyal hizmet uzmanlarý, gerek kamu kurum kuruluþlarýnda gerekse yerel yönetim ve sivil toplum kuruluþlarýnda çok yönlü çok boyutlu mesleki uygulamalarýný yürütür. Mevcut mesleki uygulamalarýn yaný sýra birçok ülkede olduðu gibi  “sosyal danýþman” olarak rol ve fonksiyon gerçekleþtirebilirler. Sosyal hizmet uzmanlarý sosyal servislerde müracaatçýlarýn sosyal ve ekonomik sorunlarýnýn saptanmasý, çözümlenmesi hedeflemektedir. Uygulamalarýný çevresi ve ailesiyle iliþkilerinin saðlanmasý eðer iletiþim, uyum davranýþ sorunlarý yaþýyor çözüm yollarý bulamýyorsa aile üyeleri arasýnda uyum saðlayýcý, psikososyal yönden tedavi edici, sorun çözücü, rehberlik ederek sosyal danýþmanlýk rolünü gerçekleþtirir. Böylece sosyal hizmet uzmaný sosyal danýþmanlýk fonksiyonunu ortaya koyar.

Almanya’da Kuzey Ren-Vestfalya Eyaleti’ndeki Herne’de  Sosyal danýþman olarak çalýþan 34 yaþýndaki Gürkan Uçan, Göçmen Türk babalarýna yönelik “ Gerçek babalar” adlý kurs ile babalarýn geliþiminde sorumluluk almayý ve ailenin içindeki sorunlara aktif katýlmayý amaçlayan mesleki çalýþma düzenlemiþtir.

Yine birçok ülkede, sosyal danýþman olarak büro açarak ücretli özel danýþmanlýk hizmeti vermektedir.

Sosyal Danýþmanýn Rol Ve Fonksiyonlarý

Müracaatçý ve ailelerine týbbi, psikolojik, sosyal ve hukuki alanlarda karþýlaþtýklarý güçlüklerin çözümlenmesinde destek hizmetleri vermek iletiþim, uyum güçlüklerine terapötik danýþmanlýk yapmaktýr. Toplumsal yaþam güçlüklerini çözümlemek ve yeniden üreten bireyler olarak yaþama adaptasyonunu saðlamaktýr.

Hastanelerde tedavi gören tanýsý kesinleþmiþ tedavi uyumu kötü, soysal desteði zayýf veya olmayan hastalarýn, kendi sosyal güvencesinden, yakýnlarýnýn sosyal güvencesinden, evde bakým aylýðý, 2022 sakat ve malul aylýðýndan faydalanmalarýný kazanýlmýþ haklarý ve maddi kayýplarýný engellemek, tedavi, sosyal yaþamýnda pozitif ilerleme saðlamak için vasi tayini edilmesi üzerine yönlendirilmesi uygulamalarýný yürütmektedir. Hastalarýn sosyal haklarý konusunda bilgilendirilmesi ve bilinçlendirilmesi gerekmektedir. Vasilerinin ilgisizliði sorumlu mahkemelere bildirilmelidir.

Ýlgisiz vasiler için mahkemelerle görüþülüp sürecin takip edilmesi, hastanýn maddi manevi ihtiyaçlarýnýn giderilmesi konusunda ilgisiz hasta yakýnlarýnýn uyarýlmasý, yönlendirilmesi saðlamaktýr.

Danýþanýn kiþilik özelliklerine, ihtiyaçlarýna uygun bir sosyal ortamý ve saðlýðýna yeniden kavuþmasý ile yaþam kalitesini arttýran becerileri kazandýrmak için mesleki çalýþmalarý gerçekleþtirmektir.

Sosyal güvenlik danýþmanlýk uygulamalarý çerçevesinde hastalýk, sakatlýk, analýk, yaþlýlýk, iþ kazalarý, iþsizlik, aile yükleri, meslek hastalýklarý gibi sosyal riskler ve emeklilik dönemine iliþkin güvence saðlamak hedefi ile; Sosyal Güvenlik Kurumu, T.C. Emekli Sandýðý, Baðkur kurumlarýnýn ilgili mevzuat, yönetmelik ve uygulamalarý hakkýnda danýþmanlýk hizmeti vermektir.

Sorunun çözümüne yönelik olarak ilgili kamu kurum ve kuruluþlarý, sivil toplum kuruluþlarý ile iþbirliði içersindedir.

Sosyal hizmet uzmanýnýn sosyal danýþman olarak, danýþan ile kurduðu iliþki çok önemlidir. Bu iliþkinin açýk bir iletiþime, empatiye ve güven ortamýna dayalý olmasý gereklidir. Ayrýca bu iliþki çerçevesinde danýþanýn ailesi ve sosyal çevresi ile de iliþki kurmasý gerekebilir. Böylece aile ve çevresi ile uyum, davranýþ sorunlarý ile ilgili taropötik müdahale yürütür. Ýliþkilerinde problem yaþayan çift ise sorunlarýný hem bireysel olarak hemde birliktelik olarak aile çift terapisi yöntemleriyle çözümlenmeye çalýþýlmasý hedeflenen amaçtýr.

Sonuç Ve Deðerlendirme

Sosyal hizmet uzmanlarý rehberlik, danýþmanlýk rol ve fonksiyonlarýný kurumsal çalýþmalarýnda mesleki uygulama olarak ortaya koymaktadýr.

Günümüz koþullarýnda uluslar arasý alandaki mesleki çalýþmalara paralel “sosyal danýþman” olarak çocuk, gençlik, kadýn, aile, yaþlý ve özürlülerle aile içi iletiþim, uyum sorunlarýnýn çözümlenmesinde, sosyal güvenlik haklarýnýn bilgilendirilmesinde rol ve fonksiyon ortaya koymalý özel bürolar açabilmelidirler.

Fatih Kýlýçarslan/Sosyal Hizmet Uzmaný

Kaynakça

1. Duyan, Veli. Týbbi Sosyal Hizmet. Saðlýk ve Tolum Dergisi. Yýl 10, Sayý 1, Ocak- Mart 2000.