|
Aile toplumun en küçük kurumudur. Bireyler aile birliði içinde, çocukluktan itibaren yaþlýlýk dönemlerine kadar
fiziksel ve ruhsal açýdan çeþitli aþamalardan geçerler. Toplumsal hayatýmýzda iliþki içinde olduðumuz kiþileri
tanýmalý, sosyo-ekonomik ve kültürel özeliklerini bilmeli, duygu, düþünce ve davranýþlarýnda meydana gelen
deðiþimi izleyebilmeliyiz. Bu nedenle gerek bireyin meydana gelen davranýþlarýnýn deðerlendirilmesinde,
gerekse toplumsal yapýnýn analizinde insan faktörü önemli bir deðiþken olarak karþýmýza çýkmaktadýr.
Çocuðun Kiþilik Geliþimi
Birey, çocukluk döneminden itibaren çevresinde yaþayan insanlarýn davranýþ ve tutumlarýný taklit eder. Bu
taklit önce anne ve baba imajý ile baþlar.
Kiþilik doðrudan doðruya anne- babanýn çocuðu ile karþýlýklý kurduðu iliþkiden doðmaktadýr. Kiþilik çocukla
içinde yaþadýðý toplumla sýký iliþkilerden, çok kuvvetli duygusallýklardan oluþmakta çocuk ile çevre arasýndaki
iliþkinin, diyalogun ve etkileþiminin sonucu olarak deðerlendirilir.
Bir çocuða ana babasý nasýl davranýrsa, çocuk da diðer kiþilere karþý öyle davranýr. Önce karakterin, daha
sonra kiþiliðin oluþmasýnda ve geliþiminde çocuk, ana baba etkileþimi sürecinde sevgi ve disiplin temel rol
oynar. Çocuðun karakteri, çoðu kez kendisini ana babasýnýn verdiði davranýþ özelliklerini yansýtýr. Karakteri
oluþturan en önemli yol çocuða ahlaki davranýþýný nedenlerini açýklamak, çocuðun kararlarý kendi kendine
almalarý ve onlarý akýllýca nasýl eleþtirebileceklerini öðretmektedir. Saðlam duygusal temeller üzerine kurulan
kiþiliklerde ki çocuklar, hayatýn beraberinde getirdiði sorunlarla baþ etmeye hazýrlanmýþ demektir. Kiþilik
zamanla olgunlaþýr. Çocuðun fiziki, zihinsel ve duygusal yapýsý zamanla geliþir. Önceleri duygu ve
heyecanlarýný denetleyemeyen çocuk büyüdükçe duygu ve heyecanlarýný nasýl denetleneceðini öðrenir.
Ailenin sosyal- ekonomik düzeyi, kültürel durumu, arkadaþ ve okul çevresi çocuðun kiþiliðinin oluþumunda
önemli rol oynar.
Kendine ve çevresine güvenen çocuklar, yaþam baþarýsý yüksek olmaya aday çocuklardýr. Çocuk büyüdükçe,
anne babasýndan ayrý bir varlýk, farklý kiþi olduðunu hisseder. Bir baþkasýna benzemeye çalýþabilir, rol
modelleri vardýr. Sosyal varlýk olarak, aile dýþýna çýkarak toplumsal iliþkilerini geliþtirmeye baþlar, arkadaþ
grubuyla etkileþime girer.
Kiþiliðin kazanýlmasýnda sosyal ve çevresel faktörlerin rolü büyüktür. Çocuk büyüdükçe, ergenlik çaðýna
gelince çevre ile olan sosyal, kültürel iliþkisi de geliþir. Bu dönemde çocuk bütün enerjisini örnek, model
objelere yöneltirse, kiþiliði olumlu yönde etkilenir ve geliþir. Güçlü kiþiliði ile ilkeli, bilge, örnek bir insan
modelini benimser ve özdeþleþerek bir bað kurabilirse çocuklarýn kendilerine olan güveni de artar, kiþilikleri
de geliþir.
Sosyal Hizmet Uzmaný. Bakýrköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Saðlýðý ve Sinir Hastalýklarý Eðitim ve Araþtýrma
Hastanesi
|