|
Çocuk, gerek aile gerekse toplum içersinde sürekli iletiþim ve etkileþim içersinde hayatýna yön verir. Ýliþkilerini duygu, düþünce, davranýþ düzeyinde yaþayarak çevresine yansýtýr. Ebeveynleri çocuklarýný nasýl algýlýyor, tutumlarýný nasýl tanýmlýyorsa ona uygun tepkiler verirler.
Toplumsal yaþamda, çocuktan çocuða þiddet görüntülerinin yaný sýra çocuktan öðretmenine ya da yetiþkine doðru þiddet tutumlarý gözlemlemekteyiz. Bu görüntülere gelecek nesiller ve toplumumuz adýna endiþe verici manzaralardýr.
Çocuðun þiddet tutumu ruh saðlýðýnda sorundur. Çocuðun rol modeli ebeveynlerinin þiddet içersindeki davranýþ kalýplarýný gözlemleyerek içselleþtirmesi ve taklit yoluyla öðrenmesiyle çocuk þiddet davranýþlarý ortaya koyar.
Aile içi iliþkilerde ihmal, istismar ve þiddet içersinde yetiþtirilen çocuk psikososyal geliþim evrelerinde duygusal, sosyal, kiþilik geliþimi açýsýndan uyum ve davranýþ sorunlarý gösterir. Çocuk ergenlik sürecinde akran grubu içersinde iletiþim güçlükleri çeker, ebeveynlerinden modelleme ile edindiði þiddet davranýþlarýný arkadaþlarýna gösterme eðilimindedir.
Günlük yaþamýmýzda, çocuðumuzun bir sorunu karþýsýnda, her þeyin iyi gideceðini söylemek, akýl vermek, dinlememek, eleþtirmek, suçlamak iletiþim engeli olduðunu öðrendiðimizde çoðumuz þaþýrýyoruz. Bu yaklaþýmlar çocuðumuza hiç yardýmcý olmadýðý gibi onun sorununu çözmede bir engel oluþturuyor sorunu ortaya koymasýný ya da açýklamasýný engelliyor.
Çocuk duygularýnýn kabul edilmediðini, deðersiz olduðunu, anlaþýlmadýðýný düþünerek kendini olumlu tutumlarla ifade edemeyen çocuk þiddet tutumlarý ile ailesinin ilgisini çekmeyi iletiþim yöntemi olarak benimsiyor.
Çocuklarýn þiddet tutumlarýnýn deðiþtirilmesinde sorun, çatýþma karþýsýnda çözümleyici yaklaþýmlarýnýn eðitilmesi ve kriz yönetim becerilerinin geliþtirilmesinin önemi ortadadýr. Ancak sorunu ya da çatýþmayý çözen çocuk þiddet davranýþlarýndan kaçýnabilir.
Her þeyden önce çatýþmanýn çözümlenmesinde, sorunu anlamak ya da analiz edebilmek çözümün kaynaðýný da oluþturur. Karþýlýklý açýk iletiþim içersinde, birbirimize güven duyarak, zihinsel þemalarýmýz, yargýlarýmýzdan baðýmsýz olarak sorunun sebeplerini anlama çabasý içersinde olmalýyýz.
Ýliþkilerde ortaya çýkan bir sorunun deðerlendirilmesinde, sorunun kökenleri, nedenleri araþtýrmalýdýr. Aþaðýdaki sorularý sorarak
a) Çatýþmaya neden olan sorunun ortaya çýkýþ sebebi nedir?
b) Çatýþma nasýl bir geliþim göstermiþ, kimler çatýþmaya yol açmýþtýr
c) Sorunu sürekli kýlan faktörler nelerdir?
d) Soruna odaklanmak yerine çözüme odaklanarak, sorunun çözümü için izlenecek yollar ne olmalýdýr?
e) Sorunu kiþilerin kendi aralarýnda çözebilirler mi?
f) Çözememeleri durumunda kimlerden yardým alabileceði hususunda
ayrýntýlý deðerlendirmeler yapýlmalýdýr.
Çatýþma yapýsý gereði her iki tarafa zarar vermektedir. Bireylerin duygusal, fiziksel örselenmesine yol açmaktadýr. Öncelikle çatýþmaya yol açan tutumlardan kaçýnabilmektir ancak çatýþma ortaya çýkmýþsa çözüme odaklanarak yaklaþým geliþtirebilmeliyiz. Bu yaklaþýmlarýn sorun çözme kadar uzlaþma becerileri göstererek çatýþmayý çözümlemektir
1.Çocuðunuzun sorunlarýna duyarlýlýk ilgi göstererek iletiþim sürecine katabilmek.
2. Dinlemek ve anlamak için zaman ayýrýn, bedensel duruþun seviyesini çocuða göre belirleyin.
3. Ýletiþim engelleri akýl vermek, yorumlamak, eleþtirmek, suçlamaktan kaçýnýn.
4. Kendi düþüncelerinize deðil çocuðun duygu ve düþüncelerine odaklanýn, Onu dinleyerek deðer verdiðinizi, kabul ettiðinizi gösterin.
5. Çocuðun seviyesinde kelimeler kullanarak, duygularýný yansýtýn, aynasý olun.
6. Sürekli çocuða söz vererek, kendisini anlaþýlmýþ hissetmesini saðlayýn.
7. Dinleme becerileri geliþtirme yönünde eðitim alabilmek.
Aile ve toplum iliþkilerinde soðukkanlý, demokratik iletiþim içersinde
“ farklýlýklarýmýzýn farkýnda olarak” birbirlerimizi anlamalýyýz. Uzlaþma ve sorun çözme yeteneklerimizi geliþtirerek ancak uyumlu, olumlu ve saðlýklý iliþkiler ortaya koyabiliriz. Dolayýsýyla önyargýlarýmýzla çalýþmalý, yargýlarýmýzý etkileyen, zihinsel þemalarýmýzý oluþturan iliþkilerimizi gözden geçirmeliyiz. Kendimize içgörü geliþtirerek, düþüncelerimizi yeniden deðiþen çevre koþullarýna uygun olarak inþa etmeliyiz.
Çocuðun þiddet davranýþlarýndan uzaklaþarak uyumlu, üreten bir deðer olarak geleceðe hazýrlanmasý “insaný merkeze, çocuðu odaða” alan bir aile ve toplum düzeninde gerçekleþebilir. Bu hayat düzeni ancak insan, aile ve toplum tasavvuru bir ülkede ortaya çýkabilir.
*Sosyal Hizmet Uzmaný, Bakýrköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Saðlýðý ve Sinir Hastalýklarý Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi, Baþhekim Yardýmcýsý
|
Beypazarýnda bir okulunun 8 metre yüksekliðindeki taþ duvar göçtü. Okul duvarýnd
