|
Ergenlik dönemi, çocuðun bireyselleþme, baðýmsýzlaþma ve ailesi dýþýnda akran gruplarýyla iliþkiye geçme dönemidir. Çocuðun ailesinden ayrýþma, farklý bir birey olduðunu gösterme sürecinde ana-babanýn çocuðunun duygularýný anlamaya çalýþmasý ve saðlýklý iletiþim kurmasý ergenlik sorunlarýnýn çözümünde en önemli yaklaþýmý oluþturmaktadýr. Ergenin duygularý iniþli çýkýþlýdýr, fiziksel özellikleri deðiþim içersindedir. Akran gruplarý içersinde yer edinme, saygý görme çabasý içersindedir. Artýk ailesi dýþýnda, arkadaþlarý ergen için önemlidir. Yaþanan bu hýzlý deðiþim aile içi krizlere, ebeveynleriyle iliþkilerde çatýþmalara yol açabilir.
ERGENLÝK DÖNEMÝ SORUNLARI
Ýçine kapanabileceði gibi aþýrý hareketlilik gözlenebilir.
Öfke, kýzgýnlýk patlamalarýnýn yaný sýra yalan söyleme gibi uyum ve davranýþ sorunlarý baþ gösterebilir.
Çocuðun ders kalitesinde düþme, sýnýfta kalma ya da okulda öðretmenleri tarafýndan sürekli uyarý cezalarý aldýðý gözlenir.
Bedeninde belirgin deðiþiklikler ortaya çýkar. Aþýrý kilo kaybý, kollarýnda iðne izleri, sürekli öksürmesi, gözlerinde kýzarýklýk, uyku düzeninde bozukluk oluþur.
Arkadaþ grubu deðiþir, giyim tarzý deðiþir, kollarýnda dövme ya da kesikler görülür.
YANLIÞ EBEVEYN TUTUMLARI
*Eþler, evlilik iliþkilerini uyum ve ahenk saðlayamazlarsa, çocuklarýn doðumuyla birlikte ortaya çýkan anne ve babalýk rolüne de olumsuz yansýmaktadýr.
* Ergende meydana gelen fiziksel, ruhsal ve davranýþsal deðiþim ebeveynleri kaygýya yol açabilir, aile içi strese neden olabilir.
* Eþler çocuklarý üzerinde otoriter, baskýcý veya koruyucu kollayýcý tutumlar sergileyebilirler. Çocuk ya içine kapanýr yada aþýrý hareketlilik, öfke patlamalarý gösterebilir.
*Eþler, kendi aralarýndaki sorunlarý çocuk üzerinden gidermeye çalýþmaktadýr. Çocuklarýný sorunlarýnýn parçasý haline getirmektedir.
* Bu yaklaþým, çocuklarýn duygusal, kiþilik ve sosyal geliþimini olumsuz etkileyebilmektedir. Uyum ve davranýþ sorunlarýnýn ortaya çýkmasýna neden olmaktadýr.
*Anne-babasýnýn çatýþma alaný haline gelen çocuk, aileden uzaklaþmakta sokaða ve marjinal gruplara yönelmektedir.
*Arkadaþ gruplarý içinde onay görür, takdir görür. Çocuk sokakta yaþamayý alýþkanlýk haline getirir.
*Sokak yaþamýnda arkadaþ, merak, ilgi ve çýkar gruplarý çocuðu olumsuz davranýþlara yöneltir.
ANA-BABALAR NASIL DAVRANMALIDIR?
Ebeveynlerin çocuklarýyla açýk, duygularýný anlamaya dönük ve güvenli iletiþim kurabilmeleri gerekmektedir.
Çocuklarýný dinleme ve anlama becerisi geliþtirmelidir.
Eleþtirmek, yargýlamak, suçlamak ve akýl vermekten kaçýnmalýdýr.
Söyleyerek deðil, örnek ve olumlu model olarak eðitmelidir. Rehber ana-baba modeli olmalýdýr.
Çocuðun ergenleþme sürecinde yaþadýðý ruhsal deðiþimlerinde destekleyici, yol gösterici yaklaþýmlarda bulunulmalý, ihmal ve þiddetten kaçýnýlmalýdýr.
Çocuðun sýnýrlarýný, yaþamýn kural ve deðerlerini oluþturabilmesi için rehberlik etmeli ve saðlýklý model oluþturulabilmelidir.
Yanlýþlýklar karþýsýnda önce ebeveynlerin hayýr diyerek, çocuðumuza hayýr diyebilmeyi, sýnýrlarýný oluþturmayý öðretmeliyiz.
Ana-babanýn koruyucu, baðýmlý, otoriter ve baskýcý tutumlardan kaçýnmalarý, hayatýn sorumluklarýný geliþimine uygun olarak vermeleri gerekmektedir.
Çocuðun bilgiyi kullanabilme beceri ve davranýþ eðitimi vermelidir.
* Sosyal Hizmet Uzmaný, Bakýrköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Saðlýðý ve Sinir Hastalýklarý Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi, Baþhekim Yardýmcýsý
|
A.Ü. Beypazarý MYO
