|
Ulusal basýnda haber olarak karþýlaþtýðýmýz çocuklara yönelik þiddet, çocuklarýn çalýþtýrýlmasý, duygusal, fiziksel taciz ve cinsel istismarý vakalarý çocuðun ihmal ve istismarýnýn somut örnekleridir.
Çocuk korunmaya, ilgiye ve sevgiye muhtaç bir varlýktýr. Ailenin uygun tutum ve davranýþlarýyla çocuk kiþilik, ruhsal ve davranýþsal geliþimi saðlýklý yapýlandýrýlýr. Ancak ebeveynler çocuklarýna yeterli düzeyde ilgi ve sevgi göstermez, kiþilik geliþiminde uygun rol model olamaz ise çocuk istismara ve fena muameleye açýk hale gelir.
Günümüzde belirli bir kesim ailelerce, çocuðun ticari bir meta olarak algýlanmasý, çocuklarýn kullanarak kazanç saðlanmasýna yönelik tutumlar istismar ve ihmali yaygýnlaþmýþtýr. Çocuklar kýrsal bölgelerden büyük þehir merkezlerine çeteler tarafýndan getirilmekte, çocuk iþçisi olarak korumasýz ve güvensiz ortamlarda çalýþtýrýlmaktadýr.
Çocuklar, mendil satmakta, ayakkabýcý boyacýsý olmakta, aðýr sanayi kurumlarýnda kullanýlmaktadýr. Bu yanlýþ tutumlar çocuklarýmýzý savunmasýz býrakmakta tedavisi oldukça güç hastalýklara yol açmaktadýr. Ýlköðretim çaðýnda olan çocuklarýn bedensel ve ruhsal özelliklerine uygun olmayan iþlerde çalýþtýrýlmasý geliþimini olumsuz etkileyerek uyum, davranýþ sorunlarýna yol açmaktadýr.
Ebeveynlerin çocuklarýný yetiþtirirken ruhsal geliþim evrelerine uygun yaklaþýmlarda bulunmalarý çocuklarýyla açýk, demokratik iletiþim ve etkileþimde olmalarý çocuklarýyla iliþkilerini geliþtirebileceði gibi çocuðu takip ederek karþý karþýya kalabileceði çevresel sorunlara müdahale etme fýrsatlarý olur.
Ebeveynler çocuklarýyla iliþkiler kontrol etmek, denetim kurmak yerine karþýlýklý diyalog geliþtirerek çocuklarýný anlamaya çalýþmalýdýrlar. Çocuklarýn sorunlarýný anlama eðiliminde olmalýdýrlar. Pedagojik yaklaþýmýn temel kuralý çocuðun seviyesine uygun yaklaþým ve tutum geliþtirebilmekten geçer. Böylece çocuk karþý karþýya kaldýðý tehlikeleri ebeveynleri ile paylaþabilir. Ebeveynlerde çocuðun sorunlarýný çözme fýrsatý elde edebilirler.
Özellikle çevresel istismara karþý çocuklar bilgilendirilmeli ve bilinçlendirilmelidir. Okul çaðý çocuklar kesinlikle çalýþtýrýlmamalýdýr. Ýnternet cafeler, eðlence merkezleri vb. yerlerde çocuklarýnýn dikkatli olmalarý yönünde açýklamalar ile çocuklara yaþanmýþ somut örnekler vererek tehlikelere karþý bilgilendirilmelidir. Ebeveynler yasaklayýcý tutumlardan kaçarak çocuðun yaþamsal sorumluluðunu kendisi almasý yönünde eðitmelidirler. Böylece çocuk kendisini bekleyen tehlikelere karþý duruþunu belirleyebilir, sorumluluðunu üstlenebilir. Eðitimde çocuðun istismar karþýsýnda “hayýr” diyebilme, sýnýrlarýný belirleyebilme gücü ve kararlýlýðýný, anne-baba saðlýklý rol model olarak göstermelidir. Ebeveynler “koruyucu, baðýmlý” ve “otoriter, ret edici “ tutumlardan kaçýnarak çocuðun bireyselliðini ve öz güven geliþimini destekleyici yaklaþýmlarda bulunmalýdýrlar.
Her þeyden önce çocuk ihmali ve istismarýnýn önlenmesi toplumsal bilinçlenmeyi ve saðlýklý bir toplum düzenin gerektirir. Toplum çocuklarýn korunmasý ve aile kurumun desteklenmesi yönünde sivil, baðýmsýz katýlým ve üretkenliðini ortaya koymalýdýr. Kötülükler karþýsýnda hayýr diyebilme refleksi geliþtirmelidir.
*Sosyal Hizmet Uzmaný, Bakýrköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Saðlýðý ve Sinir Hastalýklarý Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi, Baþhekim Yardýmcýsý
|