Her bahar geldiðinde bir çok teknoloji blogunda forumlarda  bu konu konuþulur. Bir çok yazýlým tavsiye edilir, þöyle yap böyle yap denir ve bilgisayarda temizliðin incelikleri anlatýlýr. Bende bu yazýmda bildiklerimi sizlerle paylaþmak istedim.

Tabi bu iþlemler baþta Windows XP olmak üzere Windows iþletim sistemleri için geçerlidir.

Bir çok bilgisayar kullanýcýsý, bilgisayarýnýn ilk zamankine göre performansýnýn düþüp yavaþladýðýndan, açýlýþ-kapanýþ sürelelerinin arttýðýndan, programlarýn geç açýlmaya baþladýðýndan yakýnýr. Öncelikle harddiske sürekli bir þeyler yazýlýr, silinir, gerektiðinde de kaydedilir. Ancak günlük kullanýmýmýzda o kadar çok program harddiske bir þeyler kaydeder ki zamanla bilgisayar yavaþlamaya donmaya baþlar. Hele bilgisayarýmýz internete baðlý ise bilgisayarýnýzda birçok gereksiz dosya bulunur. Asýl temizlikte bu zaman derinleþiyor. Internete baðlý olamayan bir bilgisayar için temizlik daha zahmetsiz olurken, internete baðlý bir bilgisayar için bu durum tam tersidir.

Internet sitelerinden gelen çerezler(cookie), temporary dosyalarý(sitelerin bir daha ki açýlýþlarýnda daha çabuk görüntülenmesini saðlayan dosyalar), temp dosyalarý(bilgisayarýnýzdaki programlar ve iþletim sisteminiz tarafýndan oluþturulan geçici dosyalar), prefetech dosyalarý(XP, bilgisayarýnýzda baþlattýðýnýz her programýn bir .pf dosyasý oluþturur. Bu dosyalar o programlarý bir dahaki baþlangýçlarýnda daha hýzlý baþlamalarý içindir), vs... bunun gibi bir çok dosya kümesi bilgisayarýnýzýn performansýný arttýrmak için oluþturulur. Ancak zamanla bu dosyalar kabarmaya baþlayýnca tam tersi bir etki göstermeye baþlar. Bu durumlarda çoðu kullanýcý bilinçsiz olarak hiçbirþey yapmaz kullanmaya devam eder.Ancak belirli zamanlarda yapýlan temizlik sisteminizin daha hýzlý ve stabil olmasýný saðlayacaktýr.

Harddiskler yapýlarý gereði bir bilgiyi yazdýðýnda rasgele bölgelere yazar. Örnek vermek gerekirse HDD nizde 50 tane kasa olsun. Siz bu kasalardan birine para koymak istiyorsunuz ama HDD kiniz diyorki yok arkadaþ öle olmaz. Birazýný bu kasaya koy, birazýný da þu kasaya koy. Sonra ne oluyor. Siz paranýzý çekmek istediðinizde bir o kasaya gidiyorsunuz, bir öbür kasaya. Bu da haliye zaman alacaktýr. Tabi bu dediðim senaryolar bilgisayarda zaman geçtikçe ortaya çýkmaya baþlar. Ýlk zamanlarda siz bu dediklerimi hissetmezsiniz. Bu sorunu çözmek içinde disk birleþtirme programlarý kullanmalýyýz.

Yukarýda bahsettiðim dosya kümeleri en çok bilinenler. Ancak daha baþka temizlenmesi gereken klasörlerde vardýr. Burda devreye yardýmcý programlar giriyor. Belli periyotlar ile bu temizlikleri yaparsak, sorunlarý en aza indirmiþ oluruz.

Programlar: Registry Mechanic; CCleaner; PerfectDisk 8; Advanced Registry Optimizer 5... bunlar gibi bir çok program mevcut.

Þimdi programlardan bahsetmek gerekirse, ben Advanced System Care isimli ücretsiz ve türkçe bir yazýlým kullanýyorum.Daha önceki yazýlarýmdan birinde de bu programý paylaþmýþtým.Ancak bu yazýmýzda iki farklý yazýlým Registry Mechanic ve Ccleaner kullanacaðýz.

Tabi bu anlattýðým programlar bilgisayarýnýzda zararlýlar yoksa geçerli. Virüsler, trojanlar, solucanlar bilgisayarýnýzda yuva yapmýþlarsa , ne yaparsanýz yapýn sisteminiz sorunlu olacaktýr. Virüsleri ve spyware larý temizlemek için program önermeme gerek yok sanýrým. Çünkü internet baðlý olan her makinede bir Antivirüs Programý ve Antispyware Programý olmasý gerekir. Yalnýz þuna deðinmek istiyorum, spyware programlarýnýn bir çoðu arka planda çalýþmaz, yani siz tarama yapana kadar hiç bir þeyin farkýnda olmazlar. Bunun için arka planda çalýþan türlerini kullanmak daha akýllýca bir çözüm olur. Bunlardan en iyisi Windows Defender ve Spyware Doctor 5 tir. Windows Defender ý orjinal XP ye sahip olanlar kurabilir-ücretsizdir. Spyware Doctor ise ücretli bir programdýr. Onuda belli bir süre boyunca deneme sürümü olarak kullanabilirsiniz.

Gelelim Yapýlmasý Gerekenlere

Ýlk adým olarak bilgisayarýnýzda virüs ve spyware taramasý yapalým. Virüsler ve spyware yazýlýmlarý doðalarý gereði bizden sürekli kaçarlar. Onlarýn en az aktif olduklarý zaman bilgisayarýn "Güvenli Kipte" çalýþtýðý zamandýr. Bizde temizliði daha etkili yapmak için bilgisayarý Güvenli Kipte açacaðýz. Güvenli Kipte açmak için; bilgisayarýnýz açýlýrken BIOS (siyah ekran) ekranýna geldiðinde F8 tuþuna bir kaç defa basýp, açýlan ekrandan klavye yön tuþlarý yardýmý ile "Güvenli Kipte Baþlat" seçeneði üzerine gelip enter demeliyiz. Bundan sonra bilgisayar normal bir baþlangýçtan farklý olarak, XP yi ayakta tutabilecek kadar programý çalýþtýrýr. Diðer tüm programlar çalýþmayacaktýr. Güvenli kipte açýldýktan sonra virüs ve antispyware temizliðine kalkýþýp bir güzel günahlarýmýzdan arýnmalýyýz.

Virüs ve spyware temizliði bittikten sonra (tabi bunlar iyimser konuþmalarým, çünkü genellikler virüsler çok zor silinir, ayrýca bahsettiðim virüsler bilgisayara kalýcý zarar vermeyenler iseler bu çözümler iþe yarar), isterseniz bilgisayarýnýzý yeniden baþlatýn, ister Güvenli Kipte kalýn. Þimdi bilgisayarda geçici dosyalarýn temizliðini yapma vakti.

Registry Mechanic programý;

Program ilk açýlýþýnda size "Select an Action" baþlýðý altýnda 3 seçenek sunar. Bunlar:

1-Scan Your Registry (Kayýt defterini tara)
2-Optimize Your System (Bu seçeneði bir kaç kez kullandým ama iþe yaradýðý söylenemez)
3-Compact Registry (Kayýt defterinde sýkýþtýrma yapar, daha doðrusu boþ alanlarý temizliyip, kayýt defterinin esnekliðini artýrýr)

1. adýmý seçip programýn kayýt defterini taramasýný bekledikten sonra -ki ilk defa taratýrsanýz uzun sürebilir size bir sonuç tablosu çýkaracak. Bu tabloda hangi kayýtýn nerde olduðu da gösterilir. Sizin tek yapmanýz gereken "Repair" demek.

3.adýmý seçtiðimizde bize kayýt defterinin yedeðini almak isteyip istemediðimiz belirmek için bir iþaret kutucu verilir. Siz bir sorunla karþýlaþmaktan korkuyorsanýz yedeðinizi alabilirsiniz. Ama þimdiye kadar ben hiç bir sorun ile karþýlaþmadým. Daha sonra yönergeleri izlemeniz yeterli.

CCleaner;

Program tamamen Türkçe bir arayüze sahip olduðundan kullanmasý çok basit.

1-Ýlk açýlýlýþ ekranýnda "Cleaner" menüsü gözükmekte. "Analiz" butonuna bastýðýmýz anda CCleaner bilgisayarýmýzda tick olarak iaþretlenmiþ tüm dosya kümelerini inceler ve silinmesi gerekenleri size gösterir. Analiz bittikten sonra "Temizliðe Baþla" botunu ile tertemiz bir bilgisayara çok yaklaþmýþ olursunuz.

2-Sýra "Sorunlar" menüsü altýnda kayýt defterinde temizlik yapmaya geldi. Burada da "Sorunlar için Tara!" butonunu kullanarak tarama yaptýktan sonra, "Seçili Sorunlarý Çöz" butonuna basabilirsiniz. Burda da kayýt defterinin yedeðini almak isteyip istemediðiniz sorulacak. Karar verdikten sonra temizliði bitirebilirsiniz.

Ýster CCleaner ister Registry Mechanic, isteseniz de baþka bir program kulanýn. Bu adýmlarý yaptýktan sonra düzenli bir þekilde; örneðin haftada bir temizlik yaparsanýz, sürekli temiz bir bilgisayara sahip olursunuz. Ancak özellikle Temp ve Temporary klasörlerinin sürekli temizlenmesi performans artýþý yerine düþüþü yaþatýr. Herþey kararýnda olmalý.

Bilgisayarýnýzda ilk defa temizlik yapýyorsanýz bu temizlikten sonra HDD kinizi birleþtirmenin zamaný gelmiþtir. Bunun içinse ben Baþlat>Tüm Programlar>Donatýlar>Sistem Araçlarý>Disk Birleþtiricisi programýný kullanýyorum. Bu program XP nin kendi programý. Bir çok kullanýcý bu programýn yeterince performanslý olmadýðýný söyler. Eðer sizde daha iyi bir birleþtirme yapmak isterseniz PerfectDisk 8 programýný kullanabilirsiniz.

Bu güzel temizlikten sonra arkanýza yaslanýn ve bilgisayarýn keyfini çýkarýn.

(Ýsmi geçen yazýlýmlarý google da arama yaparak bulmak mümkün, diðer yazýlarým özgün olmakla beraber bu yazýmda farklý kaynaklardan yararlandým)

Kaya Güneþ