|
Beypazarihabertv.com: Sn. Hocam kýsaca sizi tanýyabilir miyiz?
Dr. Gülten Çamaþ: Ankara’da doðdum. Ýlk orta, lise ve üniversite eðitimimi bu çok sevdiðim þehirde tamamladým. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coðrafya Fakültesi Eskiçað Dilleri ve Kültürleri Hititoloji Ana Bilim Dalýndan 1987 yýlýnda mezun oldum. Master ve doktora çalýþmalarýmý sanat tarihi alanýnda tamamladým. Bu esnada, çok deðerli hocalarým Prof. Dr. Rüçhan Arýk ve Prof. Dr. Oluþ Arýk ile çalýþma imkâný yakaladým. Azerbaycan Halýlarý baþlýðý altýnda topladýðým doktora çalýþmam sýrasýnda, yurtiçi ve yurtdýþýnda pek çok müzeyi ziyaret etme imkaný buldum.
Kanada, Ýspanya, Fransa, Ýtalya, Ukrayna, Azerbaycan, Ýsviçre, Taiwan gibi ülkelerde araþtýrmalarda bulundum ve konferanslara katýldým. Van Yüzüncü Yýl Üniversitesi, Kars Kafkas Üniversitesi ve en son olarak da A.Ü. Beypazarý Meslek Yüksekokulu Turizm Rehberlik Bölümünde öðretim görevlisi olarak çalýþtým. El Sanatlarý, Bizans ve Osmanlý Sanatý konularýnda çeþitli üniversitelerde ve eðitim çalýþmalarýnda seminer ve konferanslar verdim. 21Þubat 2011 tarihi itibariyle A.Ü. Beypazarý Meslek Yüksek Okulundan emekli oldum. 13 yýl gibi uzun bir süre Ankara’nýn bu þirin ilçesinde hizmette bulundum, bir bakýma Beypazar’lý oldum. Tabi emeklilik benim için bir son olmadý olamazdý da, adeta yeni bir baþlangýç oldu. Bildiðiniz gibi, biz akademisyenler hiç emekli olamadýðýmýz için þu an seminer çalýþmalarýmý sürdürmekteyim, Ekim ayý içerisinde yayýnlanacak olan bir makale çalýþmamýzý tamamlamak üzereyiz. Bunun yanýnda, yurtdýþýnda çok ilgi gören ancak, turizm rehberlik bölümlerinde eksik olarak gördüðüm ve de özellikle okutulmasýnýn gerekliliðini düþündüðüm Osmanlý Sanatý üzerine de araþtýrmalarýmý sürdürmekteyim. Ýngilizce biliyorum ve bir kýz çocuðu sahibiyim.
Beypazarihabertv.com: Sn. Gülten Hocam, bildiðiniz gibi Gülþehri ya da Juliopolis olarak anýlan kazýlarda çeþitli sanat eserleri sanat dünyasýna kazandýrýldý. Bu eserlerin sanat tarihi açýsýndan deðeri nedir ?
Dr. Gülten Çamaþ: Sorunuzla baðlantýlý olarak 2009-2010 eðitim-öðretim yýlýnda, turizm rehberlik bölümü öðrencileri ile yapmýþ olduðumuz Anadolu Medeniyetleri Müzesi kültür gezimizin notlarýný hatýrladým. Çaðrýþým yapmýþ olmalý ki, bir öðrencimin yönelttiði soru sizin sorunuzla da örtüþür nitelikteydi. Öðrencimin sorusu müzedeki eserleri sanatsal açýdan nasýl deðerlendirmemiz gerektiði yönünde hayli okkalý, bir o kadar da geniþ kapsamlýydý.Öðrencilerimle paylaþmýþ olduðum bilgileri bu noktada sizinle de paylaþmak isterim.
Sanatýn tarih þartlarýndan doðan ve sanat tarihinin de maddi kültür eþyalarýný inceleyen bir bilim dalý olduðunu vurguladýðým açýklamam, bu bilim dalýnýn bazý deðerlendirmelere giderken kendisini merkeze koyarak, farklý bilim dallarýnda da yararlandýðý yönündeydi. Neydi bu bilim dallarý? Tabi en baþta tarih, arkeoloji, antropoloji,etnoloji, nümizmatik, epigrafi, tarihi coðrafya, mimari tarihi gibi bazý spesifik alanlar da dahil olmak üzere oldukça geniþ bir yelpazeyi içermekteydi. Þayet bir deðerlendirme yapýlacaksa açýklanan alanlardan da yararlanmak kaçýnýlmaz olacaktýr. Kýsaca açýklamam, o eseri veya objeyi bulunduðu tarih þartlarýnda, konuþlandýðý coðrafi alan içinde hatta çaðdaþý ya da benzer çevrelerle de deðerlendirmek gerekmektedir þeklindeydi.
Beypazarihabertv.com: Sn. Hocam, Juliopolis’in tam manasýyla anlaþýlabilmesi için çok disiplinli bir araþtýrma ve inceleme yapýlmasý gerektiði, çok sayýda uzmanýn çabasýna ihtiyaç olduðunu anlýyoruz açýklamanýzdan.
Dr. Gülten Çamaþ: Elbette öyle, çok disiplinli çalýþma sadece Juliopolis için deðil tüm kazýlar için de gereklidir. Bu baðlamda, Juliopolis antik kenti hakkýnda birkaç not düþmek gerekirse; Orta Anadolu’nun arkeolojik açýdan umut vadeden bu antik kentiyle ilgili gözlem ve araþtýrmalarým 24 Kasým 2010 tarihi itibariyle, TÜBÝTAK tarafýndan desteklenen Bilim ve Toplum Projeleri kapsamýnda benim de bilgime baþvurulmasýyla biraz daha derinleþti. Yeri gelmiþken burada sizlerinde aracýlýðýnýzla, M.Ü.Sosyal Bilimler Meslek Yüksek Okulu öðretim görevlilerinden sanat tarihçi, ayný zamanda arkeolog Dr. Nurten ÜNAL’a bilgi paylaþýmý için teþekkürlerimi iletmek isterim.
Juliopolis kenti ne yazýk ki baþlangýçta ,Anadolu’daki hemen her antik kentin acý kaderi gibi kaçak kazýlara maruz kalmýþ bir kent. Kentte son yýllara kadar bu kaçak kazýlarýn devam ettiðini üzülerek söyleyebiliriz. Bugün için sevindirici olan, 2009 yýlýnda sistemli olarak baþlatýlan kazýlar, Anadolu Medeniyetleri Müzesi tarafýndan yürütülmektedir.
Þehir, Nallýhan’ýn Çayýrhan beldesi Gülþehri mevkiinde yer almakta. Kente ait kalýntýlarýn büyük bir bölümünün Sarýyar Baraj Gölünün sularý altýnda kaldýðý anlaþýlmaktadýr. Ancak bazý kalýntýlarý bugün için kýyýda görmek mümkün.
Ünlü coðrafyacý Strabon’un eserinde de kentten söz edilir. Juliopolis, antik Bithynia bölgesi ile Galatia bölgesi arasýnda yer almaktadýr. Dolayýsýyla stratejik konumu itibariyle hemen her dönem için iskana açýk bir kent görünümü sunmaktadýr. Frig döneminde de iskan görmüþ, Frig Kralý Gordios’tan dolayý da Gordios’un Köyü olarak bilinmektedir. Þehir M.Ö. I. yüzyýlda Kleon isimli güçlü bir lider tarafýndan geniþletilmiþtir. Þehrin bugünkü ismi Julius Caesar’a ithafen Julius’un þehri anlamýna gelen Juliopolis olmuþtur. Bazý eski antik kaynaklarda Bithynia bölgesi þehirleri içinde kentin de adý geçer. Þehir asýl önemi Erken Bizans Döneminde yakalar. Konstantinapolis’ten baþlayarak Judea’ya (Kusdüs’e) uzanan Hacýyolu üzerinde yer almasý bu öneminin açýk göstergesi olmalýdýr.
Beypazarihabertv.com: Buluntular yaklaþýk 2000 yýl evveline öncesine ait, ayný zaman dilimindeki diðer sanat eserleriyle karþýlaþtýrýrsak ne gibi sonuçlara eriþebiliriz.
Dr. Gülten Çamaþ: Juliopolis buluntularýnýn görüldüðü kadarýyla, Orta Anadolu arkeolojisi açýsýndan heyecan verici nitelikte olduðunu belirtmek gerek. Nekropol alanýnda toprak içine gömülmüþ, taþ kapaklý mezarlar yanýnda farklý mezar tiplerinden de söz edilebilir. Hayli zengin olan nekropol buluntulularý arasýnda sikkelerin çeþitliliði göz doldurmakta. Yazý ve tasvir de ihtiva eden bu sikkeler, tabii ki arkeolojik araþtýrmalar için son derece önem arz etmektedir. Böylesine bol sikkenin ele geçmesi hemen akla bir darphanenin varlýðýný da getirmekte. Þehrin konumunu nazarý dikkate alacak olursak böyle bir deðerlendirmenin yanlýþ olmayacaðý kanaatindeyim. Sikkeler üzerindeki yazýlarýn okunmasýyla bilgiler biraz daha netleþecektir. Mezar buluntularýna dayanarak son derece geliþmiþ bir maden iþçiliðinden söz etmek de mümkün. Bu iþçilikte Galatialar’ýn da etkisi olmalýdýr, zira Galatia’lýlar usta madenciler olarak bilinir. Mezar buluntularý içerisinde belki de en önemlisi büyük olasýlýkla Ýmparator ve Ýmparatoriçeye ait olabileceðini düþündüðüm kabartmalý kolye ucudur. Tabi düþündüðüm diyebiliyorum zira, kazýlar henüz çok yeni nekropol alaný netlik kazandýkça beklide bizleri çok farklý sonuçlara götürebilecek buluntularla da karþýlaþmak mümkün olabilecek. Tasvir sanatý açýsýndan baktýðýmýzda simetrik olarak karþýlýklý yerleþtirilmiþ figürlerde hafif bir tebessüm dikkati çeker. Bazý figürlerin etrafýndaki ay ve yýldýz sembolleri Men kültünü akla getirmektedir. Son çalýþmalar, nekropolde, birtakým hekim mezarlarýnýn varlýðýna ve buradaki týp aletlerine da iþaret etmekte. Burada bulanan aletler özellikle Anadolu arkeolojisinde týp anlamýnda fazla rastlanmayan örnekleri zenginleþtirecek nitelikte görünmektedir.
Kýsaca belirtmek gerekirse Juliopolis antik kenti Ankara ve çevre arkeolojisi için önemli bir yerleþim olup, ilerleyen sistemli kazýlarla ve daha geniþ uzmanlýk alanlarýndan bilim adamlarýnýn katýlýmýyla zenginleþecektir. Zenginleþen bilgilerle, daha net deðerlendirmelere ulaþýlacaktýr.
Beypazarihabertv.com: Sn. Hocam verdiðiniz deðerli bilgiler Beypazarý, Çayýrhan ve Nallýhan halkýnýn dikkatini çekecek ve bundan sonraki çalýþmalar için bir basamak olacaktýr düþüncesindeyiz. Bize zaman ayýrdýðýnýz için teþekkür eder, yeni buluntular sonrasýnda da görüþlerinizi hemþerilerimizle paylaþmanýzý rica ederiz.
Dr. Gülten Çamaþ: Ben teþekkür ederim. Baþta da belirttiðim gibi ben de bir Beypazar’lý olarak tüm hemþerilerimin bayramýný kutlar, selam, sevgi ve saygýlarýmý sunarým.
|
BU HABER 1679 KEZ OKUNDU
Fatih
