|
Dünya üzerinde 1 trilyon veya daha fazla dolar emisyonu yatýrým araçlarý arasýnda tedavül ediyor.Bir yatýrým aracýndan diðerine adeta akýyor. Birleþik kaplar misali terkedilen yatýrým aracýnýn deðeri düþmekte,satýn alýnan ise yükselmektedir.
Dünyadaki yatýrým araçlarý çeþitliliði her geçen gün artmakta yeni ve herkesin keþfedemediði deðerler bir anda tavan yapýp yatýrýmcýsýna çok para kazandýrabilmektedir.Geleneksel yatýrým araçlarýnýn bir kaçýný sayarsak; altýn,petrol,deðerli taþlar,deðerli madenler,borsada tedavül eden hububat,menkul ve gayrimenkul deðerler vb. diye sayabiliriz.Bu saydýðýmýz yatýrým araçlarý yatýrýmcýsýna müthiþ bir para kazandýrmaz.Ancak az ve öz kazandýrýr,garantilidir.Getirisi gibi götürüsüde yatýrýmcýsýný batýrmaz. Çünkü para yatýrdýðýmýz emtia elle tutulur gözle görülür.Petrole yatýrým yaparsanýz uluslar arasý petrol borsasýndan varil/dolar þeklinde gücünüz ölçüsünde alýr satar para kazanmaya çalýþýrsýnýz.Spekülasyon zor yapýlýr çünkü güçlü fýrmalar sektördedir.Talep edip fiyatý yükseltmek istersen malý çakarlar.Bir daha da böyle bir maceraya atýlmazsýn.
En önemli yatýrým araçlarýndan biriside gayrimenkuldür.Yeryüzünde kara parçasý artmadýðýna göre her geçen gün artan dünya nüfüsu ile gayrimenkul fiyatlarý da artacaktýr.Ülkemiz mortgage kanunu çýkmasýna raðmen uygulamaya henüz geçememiþtir.Bu sistem uygulandýðý zaman kira öder gibi kiþiler konut sahibi olabilecektir.Yani geleneksel olarak daire alýp kiraya vermek,iradýndan faydalanmak devri geçmek üzeredir.Ýnsanlar size ödeyeceði kira bedelinin üstüne bir miktar ilave edip kendi mülklerinin taksitlerini ödeyeceklerdir.Kiracý azalacak kiralýk artacaktýr.Dolayýsý ile fazladan kirasý için mülke para yatýrýlmayacak,gayrimenkule endeksli kaðýtlar piyasada alýnýp satýlacaktýr.Oðluma ,kýzýma birer daire býrakayým alýþkanlýðý kalmayacaktýr.Çünkü ev sahibi olmak çok kolaylaþacaktýr.
Gayrimenkule dayalý kaðýt piyasasý yüzyýldýr Amerika’da vardýr.Mortgage sistemi zamanla çok geliþmiþ bankalar apartmanda oturana müstakil villa,villada oturanlarý malikhanelere taþýnmalarý için adeta kredilendirme yarýþýna girmiþlerdir.Sonunda teneke evlerde oturan gelir düzeyi düþük Amerikan vatandaþlarýna kadar kredi verme çýlgýnlýðý ve rekabeti bankalar arasýnda devam etmiþtir.Bankalar gayrimenkul yatýrýmlarýna verdikleri kredileri aktiflerinde göstererek buna karþýlýk gayrimenkule dayalý kaðýtlarý dünyanýn bir çok bankasýna ihraç etmiþlerdir.
Lehman Brothers gibi bu kaðýtlarý satan bir dev finans kuruluþu dünyada yýldýzý parlamýþtýr.Satýlan gayrimenkule dayalý kaðýtlarýnda türev kaðýtlarý tekrar satýlmýþ bu zincirleme çark devam etmiþtir.Taaki demin bahsettiðimiz teneke evlerde oturken daire almasý için teþvik edilen fakir Amerikan vatandaþlarý aldýklarý mortgage kredilerini ödeyemez veya ödemez olunca film koptu.Önce dev hiç batmaz sanýlan çýkardýðý hisse kaðýtlar Avrupa ve uzak doðu bankalarýnca kapýþýlan Lehman Brothers, geri dönmeyen mortgage kredileri yüzünden battý. Bu kuruluþun çýkardýðý senetlerden elinde bol miktarda bulunan bankalar zincirleme battýlar.Ýþte dünyadaki yüzyýlýn ikinci büyük krizi böyle ortaya çýktý.Birçok kiþi iþini,aþýný kaybetti.Kapitalizm çöktü.Üretmeden çeþitli para oyunlarý ile baþkasý üzerinden para kazanma devri bitmiþ oldu. Bizim bankalarýmýzýn elinde bu nevi türev kaðýtlar olmadýðý için kriz bizi teðet geçti!.Ülkemizde de ekonomi durma noktasýna geldi.Ýnsanlarýmýz madur oldular.
Býrakýn yapsýnlar býrakýn geçsinler diyen kapitalist düþünce dünya insanlýðýný çok büyük sýkýntýlara soktu.Bazý az geliþmiþ ülkelerde insanlar açlýkla karþý karþýya geldiler.Demek ki sistem insani deðil,fýtri deðil.Her yolun para kazanmak için mübah olduðu,para kazanma, herþeye raðmen kazanma çýlgýnlýðý…Böyle bir ekonomi demek ki olmuyor.Geliþmiþ ülkeler zenginliklerini biraz paylaþabilseler,bu erdem onlarýn hýrsýna inþaallah gem vurur.Bu yýlki Davos zirvesinde kapitalizm masaya yatýrýldý.Yeni bir çark için kollar sývandý. Ne tezgahlar çýkacak bakalým. Hakkýmýzda hayýrlýsý olsun.
|
A.Ü. Beypazarý MYO
