Beypazarý Maden Suyu Genel Müdürü Niyazi Ercan ile Türkiye'deki maden suyu tüketimi, sektörünün içinde bulunduðu durum ile firma olarak hedef ve beklentilerini konuþtuk.
* Maden suyu mu soda mý? Doðru ifade nedir?
Maden suyu ve soda arasýnda hiçbir benzerlik yoktur. Soda, herhangi bir suya musluk suyu, kuyu suyu, çeþme suyu, karbondioksit gazýnýn ilave edilmesiyle meydana gelen fazlý içecek anlamý taþýyor. Peki insan saðlýðýna bir faydasý var mý? Yok. Suya gaz basýyorsun, gazlý su oluyor ve bunu da soda diye içiyorsun. Peki maden suyu, þimdiki adýyla mineralli su nedir? Maden suyu yerin çok derin katmanlarýndan gelen, içerisinde litresinde en az 1000 mg çözülmüþ mineral bulunan ve doðasýnda doðal karbondioksit bulunduran mineralli sulardýr. Beypazarý maden suyu da bu mineralli sular içerisinde en zengin guruba girenlerden. Bakanlýk maden suyunu düþük mineralli, mineralli ve zengin mineralli diye üç kategoriye ayýrýyor. Litresinde en az 2860 mg çözülmüþ mineral bulunduran maden suyumuz zengin mineralli sular gurubuna giriyor.
* Türkiye'de maden suyu tüketiminde durum nedir?
Maden suyu sadece yemeklerden sonra içilen bir su olmamalý. Avrupa ülkelerinde mineralli su denilen maden suyu sofra içeceði olarak bir, bir buçuk litrelik þiþelerde tüketiliyor. Türkiye'de ise maden suyu sadece yemek sonralarý tüketiliyor. Avrupa ülkelerinde kiþi baþýna 180-190 litre maden suyu tüketilirken bu Türkiye'de sadece 7-8 litre. Amacýmýz 2010 yýlýndan sonra tüketimi 12 litreye çýkartmak.
* Maden suyunun faydalarýný anlatabilir misiniz?
Maden suyu son derece saðlýklý bir su. Ýnsanlar ter kaybý ile birçok mineral kaybeder. Kaybettiðimiz minerallerin direkt kana karýþmasýný saðlayan tek içecek maden suyudur. Ben "serum gibidir" diyorum. Çünkü birçok gýdadan besinden alamadýðýmýz mineralleri maden suyundan alabiliyoruz. Faydalarýný sýralarsak...
Kalsiyum kemik geliþimi için çok önemli bir mineral. Bayanlarda kemik erimesi, osteoporozun oluþumunu geciktirir. Çocuklarýn geliþmesinde faydasý var. Doktorlar daha saðlýklý çocuklar yetiþtirilmesi için hamile bayanlara maden suyu içilmesini önerir. Biz insanlarýn daha saðlýklý olmasý için günde en az iki þiþe maden suyu tüketilmeli diyoruz. Doktorlar günde iki üç litre su tüketimini önerir. Bunun neden yarým litresi maden suyu olmasýn. Ýçilen maden suyu insanlarýn kaybettiði minerali yerine koyar, zindelik ve tazelik verir. Beypazarý maden suyunun içerisinde çok yüksek oranda magnezyum var. Magnezyum stresi bertaraf eden bir mineraldir. Ani kalp krizi riskini önlemeye yardýmcý olur. Ayrýca maden suyundaki demir direkt kana karýþtýðý için saðlýk için daha faydalý. Florür minerali ise diþleri saðlamlaþtýrýr, beyaz kalmasýný saðlar.
* Sanýrým maden suyunun kilo vermeye de katkýsý var. Biraz bahseder misiniz?
Kilo sorununuz varsa maden suyu diyeti ile fazla kilolardan kurtulabilirsiniz. Günde 6 þiþe maden suyu ile yapýlan bir diyettir. Sabah kalktýðýmýzda aç karýna, öðlen yemeðinden önce, yemekten sonra, akþam yemek öncesi, yemekten sonra ve en son baþýnýzý yastýða koyarken birer þiþe doðal maden suyu içiyoruz. Gazlý içemeyenler bardaða koyup biraz bekledikten sonra içebilir. Böyle olduðunda gazý kaçar ama mineraller durur. Tabi bunu yaparken doktorlarýn dediði gibi kýrmýzý et, hamur iþlerinden uzak duracaðýz. Özellikle pirinç ve ekmek yemeyeceðiz. Beyaz et, tavuk, balýk, sebze-meyve ve salata gibi besinleri tüketmeye özen göstereceðiz. Ýçeceðimiz maden suyu metabolizmanýn ihtiyacý olan mineralleri saðlayacak. Ýki ay sonunda istediðimiz kiloya gelmiþ isek, altý þiþe yerine günlük iki þiþe içilecek. Kesinlikle içmekten vazgeçilmemeli. Çünkü devam edilmezse sonrasýnda daha fazla kilo alýnabilir. Onun için hayatýmýzýn bir parçasý olmalý. Son derece saðlýklý ve ucuz bir ürün.
* Maden suyu bayanlarýn mutfaðýnýn da vazgeçilmezleri arasýnda. Öyle deðil mi?
Kesinlikle. Maden sularý bayanlarý mutfaktaki en iyi yardýmcýsýdýr. Pasta, börek, çörek ve keklerde kabartma tozu ve su yerine maden suyu kullanýlmasý durumunda daha güzel kabardýðýný ve bayatlama süresinin uzadýðýný görüyoruz. Ayrýca daha güzel lezzet katýyor. Maden suyunu yoðurt ile karýþtýrýp ayran haline getirirsek son derece güzel köpüklü nefis ve leziz bir ayran da elde etmek mümkün. Her gün keyif için içtiðimiz Türk kahvesini su yerine maden suyuyla yaparsak son derece lezzetli bir tat elde ederiz.
* Maden suyuyla çamaþýr yýkandýðý doðru mu?
Evet. Sigara içilen evlerde tül perdeler sararýr. Çamaþýr makinesinin deterjan bölümüne iki þiþe maden suyu koyarak, sararmýþ çamaþýrlarý beyazlatmak mümkün. Pek çok bayan bu yöntemi uyguluyor. Bize söylendiðinde hemen inanmamýþtýk. Ama denedik ve gerçeði gördük.
* Maden suyuyla ilgili yanlýþ inanýþlar da var. Böbrek taþýna neden oluyor gibi...
Bu tamamen yanlýþ, asparagas bir bilgi. Böbrek taþý sývý tüketilmediðinde olur. Tersine maden suyu içildiðinde böbrek taþý oluþumu önlenmiþ olur. Maden suyu oluþmakta olan bir taþ varsa bunu eritiyor, kum haline getirip düþmesini saðlýyor. Maden suyu içmek gerçekten eðitimle, kültürle ilgili bir konu. Yurt dýþýndaki tüketim miktarýyla karþýlaþtýrdýðýmýzda bizim tüketim miktarýmýz çok komik oranlarda. Biz insanlarýmýz saðlýklý olsun istiyoru
* Firmanýz hakkýnda bilgi verir misiniz?
Babamla beraber küçüklükten beri bu iþin içindeydim zaten, bunun yanýnda makine üzerine gerekli eðitimi aldým ve iþletmenin baþýna geçtim. Sektörde þu an için 30 kadar firma varýz. Ýçlerinde hem debi, hem kalite, hem de iþletmenin randýmaný açýsýndan sektörün bir numarasýyýz. Bu hale gelmek için çok büyük emek ve zaman harcadýk. 1957 yýlýnda babam Hacý Cemil Ercan tarafýndan kurulduk, bu yýl 52 yaþýna girdik. Amacýmýz zirveye çýkmaktý, çok þükür bunu da baþardýk. Fakat zirvede kalmanýn daha zor olduðu bilinci içinde çalýþmaya devam ediyoruz.
* Kapasiteniz nedir?
Türkiye'de en modern, en yüksek kapasiteli maden suyu tesisiyiz. Þu anda altý tane dolum bandýmýz var. Burada üretilen toplam þiþe miktarýmýz saatte 252 bin þiþe. Ben hiçbir zaman parayý nasýl kazanýrým diye düþünmedim. Ýnsanlara nasýl saðlýklý ürünler sunarým diye düþündüm. Bunu yaptýðým zaman baþarýlý oldum, takdir edildim. Ýnsanlar da sürekli olarak Beypazarý maden sularý tüketti. Bu bizi kamçýlýyor. Yakýn gelecekte inþallah daha güzel ürünlerle karþýlarýnda olacaðýz.
* Maden suyu üretimi nasýl gerçekleþiyor?
Bulunduðumuz bölge 3'üncü kuþak deprem bölgesidir. Burada bir fay çatlaðý var. Fay çatlaðýndan sürekli artezyen yapan bir kaynaða sahibiz. Maden suyunun içine kesinlikle baþka bir mineral eklenmesi söz konusu deðil. Doðadan gelen suyumuzu filtreden geçiriyoruz. Hiç dinlendirmeden, bekletmeden, bayatlamadan þiþeliyoruz. Yani doðadan þiþeye, þiþeden mideye diyebiliriz. Ýþimizin her zaman arkasýndayýz, severek yapýyoruz. Ýnsan iþini severek yapmazsa baþarýlý olamaz. Bir de tüm yatýrýmýmýz kendi öz kaynaðýmýz. Yabancý ortaðýmýz yok. Banka kredisi kullanmadýk. Bugüne sadece kendi imkanlarýmýzla geldik. Kendi bölgemizde vergi rekortmeniyiz. Bu da bize ayrýca gurur ve onur veriyor. Þiþe cam sanayine göre de sektörün bir numarasý, en iyi müþterisiyiz. Bundan da mutluluk duyuyoruz.
* Ýhracat durumunuz nedir?
Önce yurt içinden baþlayalým. Þu anda 318 il, ilçe, kasaba, köylerde irili ufaklý teþkilatlarýmýz var. Türkiye'nin en ücra köþesinde maden suyu bulmak mümkün. Ýhracatýmýz da var. Çok uzun yýllardýr Kýbrýs'a gönderiyoruz. Ayrýca Suudi Arabistan, Katar, Kuveyt, Danimarka, Belçika, Hollanda, Azerbaycan, Türkmenistan, Ýngiltere, Fransa, Almanya, ABD gibi ülkelere ihracatýmýz var. Tabi yeterli deðil. Çünkü dünyanýn pek çok yerinde popüler markalar var. Bunlarýn önüne geçmek zor. Bu nedenle biz en kaliteli ürünü en ucuza halkýmýza içirmekten yanayýz. Önemli olan Türk halkýna maden suyunun nimetlerini, þifasýný ve güzelliðini anlatmak. Bunu baþarýr, Avrupalý kadar çok tüketirsek insanlarýmýz daha uzun süre saðlýklý yaþamýþ olur.
Maden suyuyla çamaþýr yýkandýðý doðru mu?
Evet. Sigara içilen evlerde tül perdeler sararýr. Çamaþýr makinesinin deterjan bölümüne iki þiþe maden suyu koyarak, sararmýþ çamaþýrlarý beyazlatmak mümkün. Pek çok bayan bu yöntemi uyguluyor. Bize söylendiðinde hemen inanmamýþtýk. Ama denedik ve gerçeði gördük.
* Meyveli maden suyu ile sanýrým tüketim daha da arttý. Bu konuda ne düþünüyorsunuz?
Biz 52 yýldýr doðal maden suyu yaptýk. 7-8 yýl önce piyasalarda meyve aromalý maden suyu türevleri çýktý. Doðallýktan ödün vermemek için önce pek sýcak bakmadýk. Ama bu sürede özellikle gençlerden gelen talepler doðrultusunda biz de diðer meslektaþlarýmýz gibi doðal meyve aromalý maden suyu ürettik. Ama bunu üretirken kesinlikle maden suyumuzun kimyasýyla oynamadýk. Doðal aroma kullandýk. Bu nedenle daha zor ve masraflý oldu ama çok þükür baþardýk. Limon, elma, çilek ve viþne doðal aromalý olmak üzere 4 türümüz var.
Mineralli su deðil maden suyu
* Ýyi bir maden suyu nasýl anlaþýlýr?
Ýyi bir maden suyu þiþenin üzerindeki etiketten anlaþýlýr. Doðallýðý ve içindeki minerallere bakýlmalý. AB'nin çýkarttýðý yönetmeliðe uyum için ismimiz maden suyu iken, mineralli suya dönüþtürüldü. Bir çok firma doðasýnda gaz olmayan çok düþük miktarda mineral bulunan mineralli su ruhsatý aldý. Biz buna karþýyýz. Ýnþallah çok yakýnda Saðlýk Bakanlýðý'ndan da aldýðýmýz sözler doðrultusunda kimliðimize kavuþturulacaðýz. Yani biz yine eski kimliðimizi istiyoruz. Biz maden suyuyuz, maden sucuyuz.
Bir diðer sorunumuz özel idareye ödenen para. Jeotermal yasasýndan kaynaklanan bir madde var. Kanuna göre maden suyu, ýlýca, kaplýca, termal tesislerinden yýl içerisinde yapmýþ olunan cironun yüzde 1'i özel idareye verilecek. Böylesine saçma bir kanun nasýl olur ben anlayabilmiþ deðilim. Maden suyunda ciromuzu oluþturan tek etken ambalaj. Baþta þiþe yüzde 80'ini oluþturuyor, geri kalanýný kapak, etiket, tutkal, naylon ambalaj, tahta palet gibi unsurlar. Bu sektör yüzde 2-3 kârla çalýþýyor. Bizden bir de yapmýþ olduðumuz cironun yüzde 1'ini özel idareye vermemiz isteniyor. Gerçekten insaf. O zaman sektör kapansýn, bunca insan da iþsiz kalsýn. Umuyoruz hükümet bu hatanýn farkýna varacak ve bu düzeltilecek. Eðer düzeltilmezse bunu fiyatlara yansýtmak zorunda kalacaðýz. Ama bizim amacýmýz sadece para kazanmak deðil. Saðlýklý ürünü ucuza içirmek.
Maden suyunun faydalarý
1- Maden suyu, yemek sonrasý sýkýntýlar için kullanýlan bir sindirim içeceði deðildir. Bu eksik bir tüketim þeklidir. Maden suyu günün her saati ve her yerde keyifle içilir.
2- Maden suyu içerdiði mineraller ile saðlýk kaynaðýdýr. Saðlýklý beslenmeyi destekler. Kas ve iskelet sistemini güçlendirir.
3- Yüzyýllar boyunca þifalý su olarak bilinir. Baðýþýklýk sistemini güçlendirir. Pek çok tedavinin destekleyicisidir.
4- Maden suyu ya da diðer adýyla mineralli su, benzersiz bir spor içeceðidir. Terleme ile kaybedilen mineralleri vücuda geri kazandýrýr. Kiþiye enerji ve canlýlýk verir.
5- Hafif ancak kiþiyi tok tutan bir serinleticidir. Bu nedenle diyeti destekler. Rejim programlarýnýn vazgeçilmez takviyesidir.
6- Maden suyu cildi güzelleþtiren doðal mineraller ile doludur. Doðru ve yeterli miktarda tüketimi tene canlýlýk verir.
7- Mineralli su, sadece sonrasý deðil yemek öncesi ve sýrasýnda da tüketilmelidir. Çünkü maden suyu pek çok tadýn lezzet destekleyicisidir.
8- Maden suyunun aç karnýna içilmesinde hiçbir sakýnca yoktur. Çünkü o günün her saati içilebilen bir keyif içeceðidir.
9- Maden suyu, özenli bir elde farklý karýþýmlarla harika kokteyllerin hazýrlayýcýsý olabilir. Bir çok tat, maden suyu ile daha keyifli hale dönüþür.
10- Mineralli suyun doðal kabarcýklarý kiþiyi rahatlatýr. Kimi zaman bol köpüklü Türk kahvesinin yanýnda, kimi zaman tek baþýna, maden suyu yorucu bir günde huzur verici bir moladýr.
MÝLLÝ GAZETE