Yaratýlmýþlar âleminde insanýn yeri farklýdýr. “Ahsen-i takvim” olarak yaratýlmýþ olan “esfeli safilin” derekesine kadar düþebilir.

Ýnsaný “esfel”e düþürmekten alýkoyacak nitelikler bellidir. Makam mevki, þan þöhret,para, zenginlik veya baþka sýfatlar insaný esfelden kurtarmaz. Bilakis bahsi geçen özellikler bazen insaný “esfel”e daha çok yaklaþtýrýr.

Ýnsaný esfelden kurtaracak nitelikler "Asr" suresinde açýkça beyan edilmektedir. Ýþte o süre ve suredeki nitelikler: “And olsun zamana ki, insan gerçekten ziyan içindedir. Ancak, iman edip de Salih ameller iþleyenler, birbirlerine hakký tavsiye edenler, birbirlerine sabrý tavsiye edenler baþka (Onlar ziyanda deðillerdir)”

Ayetleri tahlil ettiðimizde birbiri ile ilintili dört nitelikle karþýlaþýrýz.

Ýman etmek,

Salih ameller,

Hakký tavsiye etmek,

Sabrý tavsiye etmek.

Esasýnda bu niteliklerle ilgili yüzlerce sayfalýk kitaplar yazýlabilir. Ancak biz burada geniþ izahatta bulunacak deðiliz. Kýsa ve anlaþýlýr cümleler yeterli olur düþüncesindeyim.

Ýnsaný esfelden kurtaracak ilk nitelik, Cenabý Allah’a ve vazettiklerine þeksiz þüphesiz iman etmektir. Bilindiði üzere “ameller niyetlere göre deðiþir. Niyetlerin saðlýklý olmasý inandýðýnýz deðerlere göre þekillenir. Demek ki saðlýklý bir niyetin vazgeçilmez ilkesi iman etmektir.

Saðlýklý bir niyet bizi “ameli Salih”e götürür. “Salihât” hayatýn tamamý ile ilgilidir. Bütün davranýþ kalýplarýmýzý ve davranýþlarýmýzý kapsar. Salihât her türlü iyiliði, güzelliði ve doðruluðu ifade eder.

Amel, bir baþka ifade ile bir þeyi yapmak veya ifa etmeyi ifade eder. Demek ki ameli Salih her türlü iyiliðin, güzelliðin ve doðruluðun yerine getirilmesini gerektirir. Ýnanan insanýn davranýþlarýnýn þeklinin ifadesidir ameli Salih.

Zararda olmak istemeyen insan sadece kendi kendine yaþamaz. Ýyiliði, güzelliði ve doðruluðu baþkalarýna da tavsiye etmekle mükelleftir. Onun içindir ki, esfelden kurtulmanýn niteliklerinden biri de hakký ve sabrý da etrafa tavsiye etme durumundayýz.

Hakk geniþ muhtevalýdýr. Derinlemesine tahlil edilmesi ve yaþanýlmasý gerekir.

Son nitelik sabýrdýr. Sabýr direniþi ifade eder. Sabýr iki yönlüdür. Birinci yönü yapýlan doðru eylemlerdeki ýsrarý ifade eder. Bir baþka deyiþle iyi, güzel ve doðru eylemlerimizdeki ýsrar. Kesintisiz doðruyu, güzeli ve iyiliði yapmak. Ýnsan þeytanlarýna uymamak ve kanmamak gibi.

Sabrýn ikinci yönü kötülüklerden, fahþadan ve habis iþlerden ve eylemlerden uzak durmada direnmektir. Direnen kazanýr ifadesi sabrýn iki yönü ile ilgilidir.

Velhasýl zararda olmak istemeyen insan mevki, makam, þan, þöhret ve zenginliðine bakmadan asr süresinde belirtilen nitelikleri yaþamak durumunda dýr.

Temennimiz bütün gönüldaþlarýn sahabi gibi “Asr” süresindeki niteliklerle mücehhez olmalarý ve birbirlerinden ayrýlýrken birbirlerine bu nitelikleri (asr süresini) hatýrlatmalarýdýr.

Selam ve Sabýrla